CẨM NANG HẠNH PHÚC

Thầy Thái Lễ Húc giảng thuật


CHƯƠNG 2 – HỌC TẬP THIÊN (CHƯƠNG HỌC TẬP)

11. THẾ NÀO LÀ PHƯƠNG PHÁP HỌC TẬP CHÍNH XÁC?

Nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu

Phương pháp học tập phải nắm vững tám chữ: Nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu (Thâm nhập một môn, huân tu lâu dài). Một môn là một môn nào? Giáo huấn mà Thánh triết xưa nay để lại cho chúng ta, nếu như dùng hai chữ mà nói, chính là hai chữ “Đạo đức“. Một môn thâm nhập mới có thể nắm bắt được cương lĩnh của một môn đạo đức này, mà “Đệ Tử Quy” chính là cương lĩnh của Đạo đức, cho nên chúng ta học tập phải nên trước hết từ “Đệ Tử Quy”, một môn này mà thâm nhập. Khổng Tử nói Ngài ba ngày không đọc sách, khí chất cũng sẽ thối lui, chúng ta không cần nói đến ba ngày không đọc sách, có thể lúc chính mình còn đang tụng “Đệ Tử Quy”, nhìn thấy con cái có một số hành vi không tốt, thì lập tức liền nổi cáu thành giận giữ rồi mở miệng quát lớn. Sau khi nổi giận xong, quay đầu lại mới phát giác, mình vừa mới đó còn đang tụng “Đệ Tử Quy”, sao mà tính nóng giận chẳng khắc chế nổi, liền bắt đầu tức giận nữa. Bởi do gốc rễ của chúng ta hiện nay đều tương đối thiếu sót, cho nên không thể khống chế được cảm xúc của chính mình, cũng rất dễ nổ cáu, “Nhân quý tự tri” (làm người quý ở tự biết), chính mình có mấy điều quan trọng phải rõ ràng, chúng ta hiện nay buông xuống kinh sách thì mặt mày dễ ghét. Vậy thì biết được nền tảng của chính mình không tốt như thế, sẽ càng phải nên nỗ lực nhiều hơn, tinh tấn nhiều hơn, cho nên đọc kinh điển của Thánh hiền không được ngừng lại, ngày ngày đều phải huân tu, đây mới là trường thời huân tu. “Trường thời” chính là thời thời khắc khắc không được ngắt giữa chừng, học tập chỉ cần ngắt giữa chừng thì hiệu quả sẽ khác rất nhiều.

Giải hành tương ưng, trải sự luyện tâm

Học tập phải nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu. Thâm nhập như thế nào? Nhất định phải giải hành tương ưng, giải là liễu giải (hiểu rõ), sau khi liễu giải rồi thì phải làm, càng làm thì giải được càng sâu, giải được càng sâu thì sẽ làm được càng triệt để. Nếu như chỉ liễu giải mà không làm, sẽ chỉ tăng trưởng ngạo mạn. “Đệ Tử Quy” nói: “Bất lực hành, đãn học văn, trưởng phù hoa, thành hà nhân” (không gắng làm, chỉ học văn; chỉ bề ngoài, thành người nào). Thế nhưng chỉ có hành mà không giải, cũng không đi liễu giải Thánh Hiền dạy dỗ như thế nào, chỉ là tự mình nghĩ ra làm thế nào thì làm thế đó, “Đệ Tử Quy” nói: “Đãn lực hành, bất học văn, nhậm kỷ kiến, muội lý chân” (nếu gắng làm, không học văn; theo ý mình, mù lẽ phải), chỉ là dùng phương pháp của chính mình, rất có thể sẽ có rất nhiều chỗ cũng làm sai rồi, cho nên nhất định giải với hành phải tương ứng thì mới có thể thâm nhập, hơn nữa phải trường thời huân tu.

Tôi đưa cho rất nhiều thầy cô giáo một thang thuốc Đông y (Trung dược), mà thang thuốc này tuyệt đối là trị cái gốc, cũng là trị luôn cả gốc và ngọn. Đó là một thang thuốc nào? Chính là sáng tối đọc tụng một biến “Đệ Tử Quy”. Sáng tối đọc tụng một biến, đảm bảo ba tháng sẽ thấy hiệu quả, khiến cho bạn cảm thấy đạo đức, học vấn nâng cao rất nhanh, phải kiên trì ba tháng. Đạo đức học vấn của một người có thể thành tựu hay không, tuyệt đối không cần nhờ người khác đi thúc ép, phải do chính mình chủ động, nỗ lực, siêng năng mới có thể thành tựu. Tại sao phải sáng tối tụng một biến? Buổi sáng tụng là nhắc nhở bản thân rằng những việc hôm nay làm, nhất định phải làm đến được giáo huấn của “Đệ Tử Quy“; buổi tối nghỉ làm, nghỉ học về nhà lại tụng một biến, là quán chiếu, phản tỉnh xem những việc mình làm trong hôm nay có làm đến được giáo huấn trong “Đệ Tử Quy” hay không, không làm được thì phải nhanh chóng sửa đổi, đã làm được thì phải duy trì thật tốt. Cho nên, buổi sáng đọc tụng một biến là nhắc nhở bản thân một lần, buổi tối đọc tụng một biến là phản tỉnh bản thân một lần.

Ở Hải Khẩu có một vị Thầy giáo thật sự làm được rồi, một ngày nọ lúc thầy đang lên lớp, tôi nhớ rất sâu sắc đó là vào tiết nguyên tiêu. Bởi vì ngày hôm đó có thầy giáo gọi điện thoại đến nói với tôi:

– Thầy Thái, hôm nay là Tết nguyên tiêu, có cần nghỉ học một hôm không ạ?

Có cần nghỉ hay không? Cầu học vấn không thể thường hay có nghỉ lễ. Tôi liền nói với thầy ấy:

– Thầy là người làm cha liệu có nói với con trai là, hôm nay ta không làm cha nữa, ta xin nghỉ lễ một hôm hay không?

Người làm cha, đạo đức học vấn sẽ phải một ngày tăng trưởng hơn một ngày, mới có thể nơi nơi lợi ích cho con cái; người làm thầy cô, đạo đức học vấn một ngày tăng trưởng hơn một ngày, mới có thể thật sự thành tựu cho học sinh, bạn chờ đợi một ngày, chúng sẽ bỏ bê một ngày, cho nên học tập không được ngắt giữa chừng. Kết quả một ngày đó lên giảng xuất hiện một hiện tượng rất tốt, người ngồi tham dự không còn chỗ trống. Trong đó có một vị nữ sĩ họ Hứa, cô làm việc ở Trạm Hàng Không Hải Khẩu, cô không phải là giáo viên, hôm đó sau khi nghe giảng, tôi có ấn tượng rất sâu sắc đối với cô, bởi vì có nghe giảng rất nghiêm túc, không chớp mắt. Tôi giảng một số câu chuyện của Thánh hiền nhân, cô lập tức lấy bút mở sổ ghi chép lại, hơn nữa sáng tối tuyệt đối đều đọc tụng một biến. Ba tháng sau, cô ấy đi đến trước mặt rồi nói với tôi:

– Thầy Thái, học vấn Thánh hiền tốt như vậy, không thể chỉ có tôi với các con tôi được lợi ích, tôi muốn về quê hương của tôi để thúc đẩy “Đệ Tử Quy”, thúc đẩy giáo dục Đức hạnh.

Nói được làm được, cô lấy dũng khí về quê hương để dạy học rồi.

Cô ấy xác thật rất thật thà, mỗi lần cô ấy sắp phạm lỗi, kinh văn của “Đệ Tử Quy” lập tức xuất hiện trong đầu của cô. Khi sắp tranh cãi với mọi người, đột nhiên câu “ngôn ngữ nhẫn, phẫn tự mẫn(lời nhường nhịn, tức giận mất) liền sẽ bay ra nhắc nhở bản thân; lúc tương tác với cha mẹ, chính là “phụ mẫu hô, ứng vật hoãn” (cha mẹ gọi, trả lời ngay), câu kinh văn này lại đến đối chiếu cho bản thân. Có thể lúc khẩu khí của chính mình hơi khó nghe thì kinh văn lập tức giống như một mũi tên bay qua, do đó tính cảnh giác đặc biệt cao. Cô ấy tiến bộ rất nhanh, chỉ sau ba tháng ngắn ngủi thì về quê hương của mình để dạy học. Cô ấy đã làm được việc lập định chí hướng, làm được học tập xem trọng thực hành, học tập phải thật thà. Khi cô ấy phát được cái nguyện này, muốn quay về quê hương dạy học, thì rất nhiều Thầy cô giáo cũng tình nguyện đem một số kinh nghiệm quý báu nói với cô, trung tâm chúng tôi cũng đem rất nhiều sách vở, các câu chuyện của Thánh Hiền tặng cho cô. Cho nên, “nhân hữu thiện nguyện, thiên tất tòng chi” (người có thiện nguyện, trời ắt thuận theo), khi quý vị thật sự phát ra tâm chân thành muốn đi làm một số việc tốt thì không cần phải lo, rất nhiều trợ lực sẽ xuất hiện.

Cô giáo này xác thật làm đến được trường thời huân tu, huân là giống như bạn cầm lấy cây đàn hương xoay nhiễu một vòng trên quần áo thì quần áo này sẽ có mùi thơm, nếu như bạn mỗi ngày đều huân, thì mùi hương đó sẽ càng ngày càng nồng. Tu là sửa lại cho đúng, sửa lại cho đúng chỗ nào? Từng chút từng chút một ở ngay trong đời sống của chúng ta mà sửa lại cho đúng, cũng chính là nói, từ cách nghĩ, cách nhìn, cách nói, cách làm của chúng ta mà bắt đầu sửa lại cho đúng. Ví dụ như trên “Đệ Tử Quy” có nói: “nhân hữu đoản, thiết mạc yết” (người có lỗi, chớ vạch trần), khi mọi người có khuyết điểm, có lỗi lầm thì không được đem lỗi lầm của người ta đi khắp nơi mà nói với người khác, nếu như những gì quý vị nói liên quan đến danh tiết của người ta thì sẽ làm cho người ta rất đau khổ; “nhân hữu tư, thiết mạc thuyết” (việc riêng người, chớ nói truyền), đây chính là cách nói của chúng ta phải nên có thể lợi ích cho người khác, mà không được làm tổn hại người khác. Có một vị bằng hữu nói, việc sâu sắc nhất trong mấy tháng tu học này của anh ấy chính là một câu nói: “người có lỗi, chớ vạch trần; việc riêng người, chớ nói truyền”, bởi vì trước đây việc nói những điều thị thị phi phi của người khác đã thành thói quen rồi, muốn lập tức sửa lại còn cảm thấy rất là khó khăn, thế nhưng sau khi học tập “Đệ Tử Quy”, lúc lời thị phi đàm luận về người khác còn chưa ra khỏi miệng thì những lời nói của Thánh Hiền “người có lỗi, chớ vạch trần” đã xuất hiện ngay trước mắt.

Chúng ta ở chỗ từng chút từng chút một trong đời sống, sửa lại cho đúng những lỗi lầm của chính mình, cái này gọi là “trải sự luyện tâm“; khi thật gặp được sự việc, nhìn xem bản thân có y giáo phụng hành hay không, có thể đề khởi được tư duy chính xác hay không, đây chính là trải sự luyện tâm.