CẨM NANG HẠNH PHÚC

Thầy Thái Lễ Húc giảng thuật


CHƯƠNG 2 – HỌC TẬP THIÊN (CHƯƠNG HỌC TẬP)

9. VỢ CHỒNG PHỐI HỢP NHƯ THẾ NÀO ĐỂ GIÁO DỤC CON CÁI

Vợ chồng phải đạt được sự đồng thuận

Nguyên tắc giáo dục của vợ chồng phải nhất quán, khi người vợ cảm thấy phương pháp giáo dục của người chồng không thoả đáng thì ngay lúc đó không được nói, vậy lúc nào thì nói? Đợi cho sau khi sự việc trôi qua rồi, thừa dịp khi tâm trạng của người chồng tốt lên mới lại câu thông với anh ấy, để cuối cùng vợ chồng đều có sự đồng thuận, cũng là vì để cho con cái được tốt, cho nên câu thông cũng đừng nên nóng vội, dục tốc thì bất đạt. Chỉ cần có tính kiên trì, thành tâm thì giữa vợ chồng sẽ hình thành sự đồng thuận, nắm được phương pháp tốt để cùng nhau giáo dục con cái, cho nên vợ chồng đạt được sự đồng thuận cũng là nền tảng của giáo dục gia đình.

Ân và Uy cùng làm đồng thời, phải phối hợp cả mặt đen mặt trắng để dạy

Quá trình dạy dỗ con cái của hai vợ chồng cũng phải phối hợp mật thiết, ở trong gia đình cũng phải một cái mặt đen, một cái mặt trắng, nếu như người ở trong nhà đều là mặt trắng cả, con cái sẽ ra sao? Mỗi một người đều đối với chúng muốn gì được nấy, đảm bảo chúng sẽ cưỡi lên đầu lên cổ cha mẹ. Nếu như mỗi người đối với chúng đều là mặt đen, là người cha hung dữ, chúng sẽ như thế nào? Từ nhỏ chúng sẽ không có lòng tự tin, thậm chí tình cảm giữa cha mẹ và con cái sẽ dần dần cách xa, bởi vì chúng quá sợ quý vị rồi. Giáo dục luân lý truyền thống nhấn mạnh chính là đạo trung dung, cho nên ở trong gia đình cũng phải đồng thời có cả Ân và Uy, ân chính là mặt trắng, uy chính là mặt đen, như vậy đối với việc giáo dục con cái mới có ảnh hưởng tốt. Bạn có uy nghiêm thì chúng sẽ giữ quy củ, không dám làm càn; bạn có Ân huệ đối với chúng, tình cảm của chúng với bạn sẽ rất tốt.

Khiển trách là phải xuất ra được cái tâm yêu thương

Hồi năm đầu tiên tôi đi dạy, lần đầu tiên tôi thể hiện tức giận mắt trừng trừng với học sinh của tôi, sau khi khiển trách các em, tôi đi lên lầu, lúc này các đồng nghiệp ở trường nhìn thấy tôi, trong lòng họ chắc nghĩ rằng: “Thầy mà cũng nổi giận nữa á?“, họ cũng không dám tin. Đối với học sinh có lúc cần phải nổi giận hay không? Phải! Nếu mà không nổi giận mới là có lỗi với học sinh, lúc cần khiển trách các em mà không khiển trách thì chúng ta đã làm mất đi chức trách của mình rồi. Thế nhưng người làm thầy cô phải luyện đến mức nổi giận mà bên ngoài giận nhưng bên trong không giận. Tôi đã từng có lúc khiển trách học sinh, mắng đến mức bản thân mình cũng rơi nước mắt, không phải giận quá rơi nước mắt, mà là cảm thấy ngôn từ của mình chánh khí lẫm nhiên, bản thân cũng bị tự mình làm cảm động. Xác thật lúc chúng ta khiển trách, trách phạt con cái, trong lòng vẫn là yêu thương che chở cho chúng, chứ không phải nổi giận thật sự.

Không chấp nhận việc con cái uy hiếp bằng thói nóng giận

Ở trong gia đình ai là người làm mặt đen tốt, ai là người làm mặt trắng tốt? Bây giờ tôi lấy bản thân mình ra để chia sẻ với mọi người. Chồng chị gái tôi làm việc bận rộn hơn, nên chị gái thường hay đưa cháu về nhà ngoại, lúc đó thì tôi sẽ biến thành mặt đen, chị ấy sẽ biến thành mặt trắng. Tôi đối với đứa cháu này rất kì lạ, từ lúc nó còn nhỏ, tôi đã không đùa cợt với nó. Cháu ngoại của tôi sinh ra thì ngày hôm sau về nhà chúng tôi, tôi thấy mắt của cháu cứ nhìn đảo qua đảo lại, chứng tỏ đứa bé này thông minh bẩm sinh, mà người thông minh quá sẽ ngược lại bị thông minh hại, chỉ cần không có người có thể hàng phục nó, sau này nó nhất định coi trời bằng vung. Cho nên, tôi vừa nhìn thấy ánh mắt của nó láo liên, mặt tôi liền trở nên nghiêm túc, từ đó về sau đã không để nó thấy khuôn mặt dễ coi nữa.

Tôi nhớ hồi nó một, hai tuổi, thường hay có rất nhiều người thân đến nhà thăm nó, người lớn vừa nhìn thấy đứa bé này thì bắt đầu chơi đùa với nó, đùa đến sau cùng họ chẳng đùa nổi nữa, liền nói một câu, rốt cục thì mình đùa nó, hay là nó đùa mình, các vị xem đứa bé này rất là thông minh! Mà người thông minh đều dễ nổi giận, vì sao vậy? Họ cảm thấy việc dễ như thế này mà các vị cũng không biết, thì dễ dàng nhìn người khác chẳng vừa mắt, cho nên nộ khí đặc biệt lớn.

Nộ khí lớn đến mức độ nào? Nó mới hai tuổi, có một lần phạm lỗi rồi khóc ầm ĩ lên, tôi bế nó lên đặt trên xe đẩy, nó tiếp tục tay đấm chân đá, kết quả chiếc xe đẩy bị lật đổ, tôi bế nó lên thì nhìn thấy đầu đụng xuống đất bị rách một vết, cũng đang chảy máu ra rồi. Nộ khí có lớn không? Nộ khí lớn là lỗi của bản thân nó, lúc này quý vị có được mủi lòng không? Nuôi dạy con cái phải có lý trí, chị gái tôi vẫn cứ đứng đó tỉnh bơ không biến sắc, lúc này chị mới đi lấy thuốc nhanh chóng giúp nó cầm máu. Khi chị gái tôi cầm máu cho đứa bé, đột nhiên tôi cảm thấy tiếng hét của đứa bé giống như là tiếng kêu của heo bị chọc tiết vậy, tiếng gào của nó thật sự là mù trời tối đất, kêu như là mất mạng đến nơi rồi. Đối diện với nộ khí của đứa bé lớn như vậy, làm sao đây? Quý vị nhất định phải cho chúng một thái độ vô cùng rõ ràng, chính là nói với chúng rằng nổi giận tuyệt đối không thể giải quyết vấn đề, người lớn tuyệt đối không được chấp nhận việc trẻ nhỏ dùng thói nóng giận để uy hiếp, nhất định phải cho chúng loại cảm nhận vô cùng kiên định này.

Bất luận lúc nào nơi nào, hễ phạm lỗi đều phải chấp nhận xử phạt

Có một năm vào mùng một Tết, chúng tôi cùng nhau ăn cơm, khi đứa cháu dùng đũa, tay cầm đũa ở sát trên đầu, dùng đũa như vậy sẽ bị dơ bẩn, cho nên tôi mới cầm tay của nó lên, tôi nói:

– A Vĩ, đũa phải cầm thế này mới sạch sẽ, nếu không vi khuẩn trên tay con sẽ dính vào đũa.

Nó nhìn nhìn tôi, tôi bỏ tay nó xuống, nó lại đưa tay cầm vào chỗ cũ, sau đó lại nhìn tôi, nó đang khiêu chiến với tôi. Sau đó, tôi lại chầm chậm nói chuyện với nó:

– Con phải cầm đũa như thế này, nếu không sẽ bẩn đấy, phải nghe lời, cậu đang dạy con đấy.

Nó lại làm như vậy liên tục ba lần. Lúc này tôi nên làm thế nào cho tốt? “Thôi, kệ nó đi“, thế cũng được sao! Lúc đó tôi chẳng nói chẳng rằng, bế nó lên đi vào phòng của tôi, thần thái chị gái tôi vẫn tự nhiên, vẫn tiếp tục ăn cơm. Mẹ tôi không chịu được, bèn nói:

– Hôm nay là mùng một Tết, đừng có đánh!

Nên đánh hay không? Nên xử phạt hay không? Ngày mùng một Tết mà không dùng xử phạt thì quá phóng túng ngạo mạn rồi. Ngày mùng một Tết mà các vị không xử phạt thì chúng sẽ biết được lúc nào phạm lỗi sẽ không bị xử phạt.

Tôi vừa bế nó đi thì nó liền bắt đầu khóc, khóc được rất khoẻ. Nó dùng tiếng khóc để biểu thị cho điều gì? Muốn gọi cứu viện. Tôi lập tức bế nó vào trong phòng rồi đóng cửa lại, phải để cho tất cả cứu viện của nó không đến được, khiến cho nó gọi trời trời không ứng, gọi đất đất chẳng linh, kết quả nó còn khóc lớn hơn. Phát nộ thật sự khiến cho người ta mất đi lý trí, chữ Nho của người xưa rất có trí tuệ, chữ Nộ (怒) viết như thế nào? Phía trên là một chữ Nô (奴) trong Nô lệ, phía dưới là một chữ Tâm (心). Người tính khí không tốt thì tâm của họ sẽ trở thành nô lệ của thói nóng giận, nộ khí khiến họ đến đằng đông thì họ nhất định đến đằng đông; nộ khí khiến họ đến đằng tây thì họ nhất định sẽ đến đằng tây, chủ tể hoàn toàn không phải chính mình, cho nên người nộ khí lớn thường hay làm một số sự việc khiến chính mình sau này hối hận cũng không kịp.

Nó vẫn tiếp tục khóc, tôi nói:

– Con khóc càng lớn tiếng, cậu sẽ phạt con càng nặng hơn.

Sau đó tôi dùng ánh mắt nhìn chằm chằm vào nó, không chỉ cần đánh, mà ánh mắt cũng phải nhiếp thụ nó, đã đánh xuống đương nhiên phải có nội lực, nhưng không được làm nó bị thương, chỉ cần dùng khí thế để nhiếp thụ nộ khí của nó. Đánh khoảng hai, ba lần thì nó sẽ biết khó mà lùi được, dần dần không dám khóc nữa, biết được tôi đối với nó đã làm là làm thật. Sau khi tôi xử phạt xong, dần dần nó cũng không còn làm ầm ĩ vậy nữa, tôi lại không thích xử phạt con trẻ, nên tôi cũng không tiếp tục nghiêm khắc nữa, mà chọn lấy phương thức giáo huấn, nhẹ nhàng nói chuyện với nó. Do vì nó vừa bắt đầu làm rất căng, sau đó tôi lại từ từ giảng cho nó nghe, cảm xúc của nó đã thả lỏng xuống, kết quả nó không kiểm soát được liền tè cả ra quần.

Để cho trẻ nhỏ hiểu rõ lỗi lầm ở đâu mà không lưu lại cảm xúc lúc bị xử phạt

Sau khi tôi dạy dỗ đứa cháu như vậy thì nó biết là không được dùng thói nóng giận để uy hiếp người lớn. Tôi xử phạt xong thì đi ra, chị gái lập tức tiến đến, cho nên mọi người phải cùng phối hợp diễn thật tốt vở kịch giáo dục này thì hiệu quả mới đáng kể. Chị gái lập tức bước đến tiếp chiêu, vừa mới bước đến, bởi vì đứa bé vừa bị xử phạt xong thì bắt đầu nhõng nhẽo, muốn đến sà vào lòng mẹ để được mẹ ôm. Chị gái tôi liền đẩy nó ra và nói:

– Con vừa mới mắc lỗi ở đâu? Con tự nói đi!

Sau đó đứa bé này lại sà vào chị, chị rất kiên trì lôi nó ra nói:

– Vừa mới phạm lỗi ở chỗ nào? Con tự nó đi!

Nhất định phải làm cho nó hiểu rõ được lỗi lầm ở chỗ nào, mà không để cho nó lưu lại cảm xúc ở chỗ bị phạt. Sau khi nó nói xong rồi vẫn chưa đủ, còn bảo nó rằng:

– Đi xin lỗi cậu đi!

Phải làm thật tốt khâu kết thúc thì toàn bộ quá trình giáo dục mới viên mãn, như vậy mới có thể thu được kết quả thật tốt.

Trong nhà phải có vai diễn khiến cho con cái kính sợ

Ngày mùng một Tết xử phạt xong, ngày mùng hai Tết tôi cùng cha mẹ, cháu ngoại đi leo núi, kết quả trong quá trình leo núi, tôi đi phía trước, đứa cháu chạy lên nắm lấy tay tôi. Cho nên, trẻ nhỏ không ghi nhớ oán giận, chúng rất rõ ràng ai phạm lỗi, chỉ là chúng bướng bỉnh, chẳng qua là do tập khí của bản thân mà thôi. Khi chúng không đúng mà quý vị xử phạt chúng thì từ trong tâm chúng sẽ tôn kính quý vị. Cho nên, cậu bé sợ tôi nhất, sau này chỉ cần lúc có tôi ở đó, cậu bé sẽ đặc biệt quy củ, ăn uống xong còn rất có lễ phép nói với tôi:

– Thưa cậu, con ăn xong rồi ạ.

Trong nhà nhất định phải có vai diễn để cho con cái có thể kính sợ, chính là mặt đen, như vậy con cái mới biết được giữ quy củ. Tôi hồi tưởng lại lúc chúng tôi còn nhỏ, cha tôi trách mắng chúng tôi thế nào, khi hành vi cử chỉ của chúng tôi không quy củ thì ánh mắt cha vừa trừng một cái thì chúng tôi lập tức biết được phải ngay ngắn lại. Cho nên, đóng vai mặt đen mặt trắng ở trong nhà thì phải phối hợp thật tốt.