CẨM NANG HẠNH PHÚC

Thầy Thái Lễ Húc giảng thuật


CHƯƠNG 4 – VẤN ĐỀ THIÊN (XỬ LÝ VẤN ĐỀ)

14. CON TRẺ KHÔNG CÓ TÂM CẢM ÂN THÌ PHẢI LÀM SAO?

Hướng dẫn con cái biết ơn, biết ơn mới có thể cảm ơn

Muốn dạy dỗ con cái hiếu thuận, báo ân, trước hết phải dạy dỗ con cái biết ơn, biết ơn mới có thể báo ơn. Trong quá trình chúng ta hướng dẫn con cái thì giảng cho chúng nghe một câu chuyện về Đức Phật. Có một lần, Đức Phật cùng các học trò đi trên đường, Đức Phật nhìn thấy trên đường có một đống xương trắng, Đức Phật đã rất cung kính đối trước đống xương này mà lễ lạy, các học trò bèn hỏi Đức Phật:

– Bạch Đức Thế Tôn, vì sao Ngài phải lễ lạy đống xương trắng này?

Đức Phật nói với học trò:

– Những bộ xương trắng này có thể là cha mẹ quá khứ của chúng ta, hoặc giả là tổ tiên của chúng ta, chúng ta phải nên lễ kính.

Đức Phật đã dạy học trò đem đồng xương trắng này phân thành hai, một phần là những bộ xương trắng hơn, một phần là những bộ xương đen hơn. Học trò lại hỏi Đức Phật:

– Vì sao những bộ xương này là có sự sai khác như vậy?

Đức Phật nói với học trò, những bộ xương đen hơn là xương của người nữ, những bộ xương trắng hơn là xương của người nam. Vì sao xương của người nữ lại đen hơn? Bởi vì người mẹ mang thai mười tháng, ở trong mười tháng này, dinh dưỡng của thai nhi đều là do máu huyết bên trong người mẹ cung cấp cho, khi dinh dưỡng trong máu không đủ, thì nhất định phải rút từ trong xương của người mẹ ra để cung cấp cho thai nhi, cho nên làm người con nhất định phải báo đáp ân đức của mẹ.

Để cho con cái hiểu được cái khổ lúc sinh đẻ của người mẹ

Sự khó nhọc của người làm mẹ là từ khi mang thai mà bắt đầu, trong toàn bộ quá trình sinh đẻ, dưỡng dục con cái, từng li từng tí đều là sự khó nhọc của người mẹ. Chúng ta nói với con cái, người mẹ trong quá trình mang thai đều nôn oẹ, thế nhưng lúc mẹ đang nôn oẹ, còn phải miễn cưỡng mà tiếp tục ăn cơm, nếu như mẹ không ăn, cơ thể họ sẽ không có dưỡng chất để cung cấp cho con, vì con mà mẹ dù khó khăn thế nào, cũng phải tiếp tục ăn vào. Cơ thể các con là từ cha mẹ, phải nên bảo hộ thật tốt, không được kén ăn, như thế mới không có lỗi với sự cống hiến của mẹ.

Chúng ta cũng làm cho con cái thử làm mẹ một ngày, phát một quả trứng gà cho chúng đeo trên người, để cho mỗi em bảo vệ quả trứng trong một ngày. Vừa bắt đầu, các em đều sẽ cẩn thận ôm ấp, thế nhưng sau khi trải qua một, hai tiếng, sẽ nghe thấy âm thanh “Á…”, một ngày trôi qua tất cả trứng gà gần như đều bị vỡ hết sạch. Chúng ta nói với học trò, các con bảo vệ trứng trong một ngày cũng bảo vệ không nổi, mẹ con phải bảo vệ các con trong bao lâu? Trong mười tháng. Nếu như mẹ con cũng chạy chạy nhảy nhảy như các con, các con sinh ra sẽ có hình dạng thế nào? Bên này đỏ một cục, bên kia tím một cục. Cho nên, người mẹ trong lúc mang thai, thời thời khắc khắc đều suy nghĩ đến sự an toàn của các con.

Chúng tôi từng trong dịp ngày của mẹ, để cho trẻ nhỏ đeo một quả bóng rổ, để cho chúng cảm nhận một chút đi trên đường như vậy sẽ có cảm giác thế nào? Chúng thể hội được rồi, mới sinh được lòng cảm kích. Ngoài việc khó nhọc lúc mang thai ra, người mẹ lúc sinh đẻ cũng vô cùng khó nhọc, sinh đẻ là một lần trải qua cửa ải sống chết. Hơn nữa lúc sinh đẻ, cơn đau đó không có cách gì hình dung được, không phải là đau một lúc rồi kết thúc, mà là phải đau suốt cả tiếng đồng hồ, thậm chí là đau mấy tiếng đồng hồ. Chúng ta giảng cho học sinh, cơn đau đó giống như là đâm một dao vào cơ thể các con suốt mười lăm phút vậy. Học trò sau khi nghe rồi đều sẽ nhíu mày mà nói: “Thế thì nhất định rất đau!”

Ở trên giường sinh có hai cột thép vô cùng lớn, kết quả cột thép này bị uốn cong mất. Chúng tôi hỏi học trò, sức mạnh như thế nào mới có thể làm cho cột thép bị uốn cong? Các em nói rằng là do sức mạnh của cơn đau của mẹ lúc sinh đẻ. Bởi vì khi sinh thì rất đau, cho nên người mẹ phải bám vào cột thép, hai cột thép này đã trải qua tích luỹ từng ngày bị kéo như vậy mà dần bị uốn cong.

Khi con được sinh ra rồi, câu nói đầu tiên, ý niệm đầu tiên của người mẹ là gì? Con có khoẻ mạnh không? Người mẹ yêu thương con cái như vậy mà có thể quên cả sự đau đớn trong đầu. Người mẹ có thể nơi nơi nơi vì con cái mà suy nghĩ, rõ ràng là tấm lòng chân thật, chúng ta là người làm con thì không có cách gì báo đáp, mãi mãi không có ngày báo đáp hết được.

Hướng dẫn con cái hiểu được ân đức nuôi dưỡng, dạy dỗ của cha mẹ

Cha mẹ nuôi dưỡng, dạy dỗ con cái lại càng khổ hơn. Có một vị bằng hữu nói, lúc còn chưa sinh con, thường hay nghĩ nhanh chóng sinh nó ra; sau khi sinh ra rồi, mới cảm thấy sự khó nhọc khi nuôi dưỡng còn hơn cả lúc sinh! Bởi vì bao nhiêu là ngày ngày đêm đêm đều phải tiêu hao ở bên con cái, nếu như buổi tối chúng không chịu ngủ, thì người trong nhà nhất định luân phiên ra trận mà tiếp sức cho nhau. Tôi cũng có kinh nghiệm trải qua như vậy, cháu ngoại không chịu ngủ, tôi cũng luân phiên bế nó, thế nhưng tôi tiếp đòn không quá hai mươi phút thì chẳng chịu nổi nữa, tay cũng nhanh chóng muốn rã rời. Bế đứa cháu ngoại này, tôi đã nói với nó:

– Sau này con mà bất hiếu với mẹ, cậu sẽ là người đầu tiên trách phạt con đấy.

Bởi vì bao nhiêu đêm không ngủ đều là sự khó nhọc của người mẹ để cho nó an nhiên vào giấc ngủ, ở bên cạnh nó chịu đựng trải qua đêm khuya; bao nhiêu lần nó sanh bệnh, đều là người mẹ nửa đêm canh ba đưa con đi gặp bác sĩ; bao nhiêu ngày đã bận tâm với con cái xem ăn uống bữa sau sẽ phải làm như thế nào. Những áp lực trong cuộc sống, trọng trách giáo dục, lúc nào cũng đè nặng lên vai cha mẹ, vướng víu trên thân cha mẹ, người làm con cái như chúng ta, làm sao lại có thể quên đi được cái ân dưỡng dục của cha mẹ được chứ?

Con lớn mẹ đã già, già càng lo cho con

Thời xưa có một người con hiếu tên là Hàn Bá Du, lúc ông phạm lỗi thì mẹ của ông thường hay dạy dỗ ông, đánh đòn ông. Sau này ông lớn lên thành người rồi, lúc tái phạm lỗi thì mẹ ông vẫn còn giáo huấn ông. Có một lần mẹ ông đánh ông, đột nhiên ông khóc lớn tiếng, mẹ ông rất kinh ngạc, bởi vì mấy chục năm nay mẹ ông đánh ông, ông chưng từng khóc, vì sao hôm nay đột nhiên lại khóc? Mẹ ông đã hỏi ông:

– Vì sao con lại phải khóc như vậy?

Ông trả lời rằng:

– Từ nhỏ đến lớn, mẹ đánh con, con đều cảm thấy rất đau, cũng có thể cảm nhận được mẹ vì để dạy dỗ con con mới làm như vậy. Thế nhưng hôm nay mẹ đánh con, con đã cảm thấy không đau nữa, đây là thể hiện rằng cơ thể của mẹ đã càng ngày càng yếu đi, thời gian con phụng dưỡng mẹ càng ngày càng ngắn, nghĩ đến chỗ này con không nén được đau buồn từ trong lòng!

Người mẹ đã lấy tuổi thanh xuân của họ mà thành tựu cho sự trưởng thành cho con cái, cũng bởi vì thành tựu cho sự trưởng thành của con cái mà họ cũng đã từng ngày dần dần già yếu, dần dần hao gầy.

Ngày mà chị gái tôi xuất giá, ngay trong lễ nghi rước dâu, lễ nghi sau cùng là bái biệt cha mẹ, khi chồng chị dẫn chị tôi hướng về cha mẹ quỳ lạy, đột nhiên khoé mắt của cha tôi ngấn lệ. Trong cái khoảnh khắc đó, cảm nhận của cha tôi giống như là một ánh đạo quang chiếu đến đầu óc tôi, lúc đó tôi hoàn toàn cảm nhận được một loại khó khăn, một loại trách nhiệm mà người làm cha đang phải gánh chịu. Người cha dõi theo con cái rồi nghĩ đến, cuối cùng đem nó bồi dưỡng đến hơn hai mươi tuổi, về mặt học nghiệp, sự nghiệp cũng đã có nền tảng, bây giờ nó kiếm được một chỗ dựa tốt rồi, trong tâm cũng được an ủi. Kì thật con gái xuất giá rồi, có còn bận tâm nữa không? Cha mẹ quan tâm đến con cái là trọn đời trọn kiếp, “mẹ sống một trăm tuổi, vẫn lo con tám mươi”. Mặc dù người mẹ đã một trăm tuổi, nghĩ đến đứa con tám mươi tuổi của mình, cũng là sự quan tâm cùng cực như vậy. Lúc đó tôi thể hội được thứ tâm cảnh của cha tôi, cũng từ trong nội tâm mà nói với bản thân, ân đức của cha mẹ lớn như vậy, mình từ nay về sau tuyệt đối không được nói một câu nào mà khiến cho cha mẹ tức giận, khiến cho cha mẹ lo lắng, cho đến các việc ngược lại với tâm nguyện của cha mẹ, cũng không được phép làm.

Dạy dỗ trẻ nhỏ làm sao để báo đáp ân đức cha mẹ

Đức Phật khuyến cáo học trò, ân đức của cha mẹ đối với con cái, người làm con cái cả đời này cũng không thể báo đáp xong. Người làm con cái chúng ta, chỉ có tận tâm tận lực mà hết lòng hiếu thảo đối với cha mẹ, cả đời này mới là cuộc sống thật sự, mới không oan uống làm kiếp người. Chúng tôi thường hay nói với học sinh về sự khó nhọc của người làm cha mẹ, trong quá trình giảng bài, có một số đứa trẻ đã cảm động rơi nước mắt. Chúng tôi tiến một bước lại nói với học trò, đối với sự khó nhọc của cha mẹ, rất cảm động mà rơi lệ, sau này phải làm sao? Phải nhanh chóng đi hiếu thuận với cha mẹ. Khi các con có thể làm đến được một điều trong “Đệ Tử Quy”, chính là tận đến một phần tâm hiếu; khi các con đem “Đệ Tử Quy” mà làm được toàn bộ, thì Hiếu sẽ làm được viên mãn. Khi trẻ nhỏ sinh khởi tâm biết ơn, thì tiến một bước hướng dẫn chúng phải báo ơn.