CẨM NANG HẠNH PHÚC

Thầy Thái Lễ Húc giảng thuật


CHƯƠNG 4 – VẤN ĐỀ THIÊN (XỬ LÝ VẤN ĐỀ)

8.CON TRẺ HAM MÊ CHƠI ĐIỆN TỬ THÌ PHẢI LÀM SAO?

Từ nhỏ trước kịp thời hướng dẫn “tiên nhập vi chủ”

“Đấu nào trường, tuyệt vật cận” (Nơi ồn náo, không đến gần). Đấu náo trường là chỉ trò chơi điện tử, nơi lộn xộn ồn náo, khu vui chơi. Tục ngữ nói: “Nhập bào ngư chi tứ, cửu nhi bất văn kì xú” (vào chợ cá lâu ngày chẳng ngử thấy mùi tanh), hoàn cảnh như vậy khiến cho trẻ nhỏ mắt thấy tai nghe lâu ngày, sẽ bị ô nhiễm một số thói quen xấu, như hút thuốc hay là lạm dụng ma tuý, cho nên người làm cha mẹ nhất định phải để con cái từ nhỏ đối với một số thói quen xấu này có sự cảnh giác.

Có một người Thầy dẫn theo con của thầy đi trên đường, đứa bé mới có một, hai tuổi, mỗi lần đi qua một số nơi nhạy cảm, một số nơi chơi trò chơi điện tử, thầy đã nói với con trai, những nơi như thế này sẽ làm con người bị ô nhiễm, sẽ khiến người ta học cái xấu, tuyệt đối không được bước vào. Từ nhỏ đã giáo dục cho nó, sau này nó lớn lên, những nơi như thế, nó đi qua vừa thấy đều không muốn nhìn, điều này gọi là “tiên nhập vi chủ” (cái gì vào trước thì làm chủ tể trong tâm). Giáo dục xác thật phải “cấm ư vị phát chi vị dự” (ngăn chặn trước khi phát sinh), nhất định phải là lúc chúng vẫn còn chưa dưỡng thành, còn chưa bị ô nhiễm thói quen xấu thì phải ngăn chặn, đây gọi là phương pháp phòng bị trước, cho nên làm cha mẹ thì độ nhạy cảm giáo dục càng cao thì càng có thể nắm bắt được kỹ năng phòng bị.

Phòng tránh tương đối quan trọng

“Vật nhập vô ích thân tâm chi cảnh” (chớ nhập cảnh vô ích với thân tâm), hoàn cảnh môi trường mà không có sự trợ giúp đối với thân tâm, không được đưa vào; “vật giao vô ích thân tâm chi hữu” (chớ qua lại với bạn vô ích với thân tâm), hoàn cảnh sẽ ảnh hưởng đến con người, giữa bạn bè cũng có ảnh hưởng lẫn nhau, cho nên đối với bạn bè khiếm khuyết về đức hạnh, cũng phải kính nhi viễn chi, viễn chi không phải là khinh nhờn đối với họ, mà là tránh làm đoạ lạc lẫn nhau; “vật triển vô ích thân tâm chi thư, vật ngôn vô ích thân tâm chi ngữ, vật tố vô ích thân tâm chi sự” (chớ xem sách vô ích với thân tâm, chớ nói lời vô ích với thân tâm, chớ làm việc vô ích với thân tâm), lời nói hành vi của chúng ta, cho đến tất cả hoàn cảnh (môi trường), sách vở mà mình tiếp xúc, đều không được tạo thành sự ô nhiễm trong nội tâm của chính mình, cho nên ngăn chặn sự ô nhiễm tâm tính tương đối quan trọng.

Chúng ta bước vào cổng chùa, nhìn thấy Tứ Đại Thiên Vương, Bắc Phương Đa Văn Thiên Vương trên tay cầm một cái dù, ý nghĩa chính là ngăn chặn ô nhiễm. Những người trưởng thành như chúng ta phải có sự cảnh giác cao độ, không chỉ phải ngăn chặn sự ô nhiễm tinh thần của hoàn cảnh xã hội đối với bản thân, mà còn phải bảo hộ tinh thần con cái của mình không bị sự ô nhiễm đó,  đợi đến khi nền tảng đức hạnh của con cái cắm được vững vàng rồi, khi tiếp xúc lại với hoàn cảnh xã hội phức tạp như vậy, bạn mới có thể an tâm, bởi vì chúng đã phân biệt được đúng sai, tốt xấu, thiện ác. Chúng ta phải hiểu rằng, ví như một ly nước trong, nhỏ một giọt mực xuống, có thể chưa đầy một phút đã nhanh chóng hoà tan vào trong nước sạch, nhưng chúng ta muốn tẩy sạch giọt mực ở trong nước thì cần thời gian bao lâu? Có thể là thời gian gấp mấy chục lần thời gian nhỏ xuống. Tục ngữ thường nói: “Chẳng thà cả đời không đọc sách, không thể một ngày gần tiểu nhân“, bạn xem sức mạnh của sự ô nhiễm lớn biết bao!

Hoàn cảnh là phương pháp “dịch tử nhi giáo” (đổi con mà dạy)

Chúng ta muốn cho con cái một hoàn cảnh trưởng thành thật tốt thì phải rộng kết thiện duyên, người thân bạn tốt có chí hướng giáo dục phải thường liên lạc với nhau, giúp đỡ lẫn nhau, như vậy cũng có thể đạt được hiệu quả của “dịch tử nhi giáo” (đổi con mà dạy). Chúng ta nói với trẻ nhỏ thật nhiều đạo lý làm người, trẻ nhỏ nghe nhiều rồi khó tránh khỏi việc sinh ra tâm khó chịu, thế nhưng khi những đạo lý này là từ trong miệng của chú, bác nói ra, trẻ nhỏ sẽ cảm thấy rằng “ngay cả chú ấy, bác ấy cũng nói như vậy, thì những lời cha mẹ mình nói phải là có đạo lý”. Chuẩn bị được hoàn cảnh tốt thì sẽ có sức mạnh giáo dục, nếu những người thân bạn bè của chúng ta có tầm nhìn về giáo dục như vậy, ắt con cái chúng ta phước chẳng hề nhỏ, bản thân chúng ta cũng là hậu phước không cùng tận.

Ham mê đến mất hết ý chí, cũng sẽ hại chết người

Trong thời đại này, người làm cha mẹ phải đặc biệt cẩn thận, rất nhiều sản phẩm công nghệ cao mà lợi thì chưa thấy nhưng đã chịu hoạ hoạn rồi. Thói quen xấu của một người một khi đã dưỡng thành thì rất khó trừ bỏ, đó gọi là “ngoạn vật tang chí” (ham mê đến mất hết ý chí). Chúng ta nhìn thấy rất nhiều trên báo chí, một số học sinh bởi vì lên mạng mà đến nửa đêm chẳng về nhà, kéo theo kết quả sinh ra những vấn đề gì? Học sinh hiện này sớm tiếp xúc với internet như vậy, xin hỏi tinh thần học tập của học sinh có nâng cao lên được không? Không được! Bởi vì sức định của trẻ nhỏ còn chưa đủ, bạn lại lơ là quan tâm đến tình hình lên mạng của chúng, chúng thường thường kết giao với một số bạn bè không tốt trên mạng. Trẻ nhỏ không có sức phán đoán, lại thiếu lý trí, cũng không học tập qua kinh điển, cho nên bạn bè trên mạng cho chúng một số lời ngon tiếng ngọt, thì chúng sẽ có thể bước vào con đường sai lầm, cuộc đời lỡ một bước sẽ hận ngàn thu! Khi những sai lầm mà con trẻ đã phạm phải mà khó sửa chữa, thì có thể khiến cha mẹ hối hận cả đời, cho nên không thể không cẩn thận.

Có một sinh viên Đại học ở Sơn Đông thường hay chơi game trên máy tính đến nửa đêm, cậu ta cũng là chơi trò chơi bắt giết lẫn nhau, kết quả chơi đến sau cùng thần kinh không bình thường, thường hay cảm thấy có rất nhiều người muốn giết cậu ta. Cậu đem tình hình này với thầy giáo, thầy giáo cảm thấy không ổn, bèn nhanh chóng báo với cha đình của cậu. Cha mẹ cậu vội vàng đến muốn đón cậu về nhà, nhưng lúc vẫn chưa kịp đến thì cậu học sinh này đã cầm dao ở trên đường chém bị thương rất nhiều người, trong đó có mấy người đã phải bỏ mạng. Cho nên, ham chơi đến mất hết ý chí, một cái sai lầm này diễn ra thôi thì cuộc đời đã bị huỷ hoại rồi.

Trưởng dưỡng năng lực phân biệt đúng sai tà chánh cho con trẻ

Tại sao con trẻ lại buớc vào những nơi xa hoa phức tạp? Là vì trong tâm trống rỗng, không có mục tiêu cuộc đời. Còn có một vấn đề căn bản, trẻ nhỏ không có năng lực phán đoán, không biết kết bạn với bạn bè như thế nào, tiếp cận với hoàn cảnh môi trường như thế nào, làm việc như thế nào mới là đúng, mới có thể giúp đỡ cho cuộc đời của chúng. Con trẻ kết bạn với những bạn bè không tốt, đi vào những môi trường không tốt, căn nguyên ở chỗ con trẻ không biết phán đoán thị phi thiện ác. Cha mẹ cũng rất lo lắng, rất lo sợ con cái kết bạn với bạn xấu, nhưng những sự lo lắng này có giúp gì được không? Không giúp gì được. Chúng ta phải nên nuôi dưỡng năng lực phân biệt đúng sai tà chánh cho con cái, mới có thể từ trên căn bản mà giải quyết vấn đề. Năng lực phán đoán để phân biệt thị phi tà chánh từ khi nào dưỡng thành? Nhất định phải từ nhỏ cắm cho tốt cái gốc rễ đức hạnh cho chúng, tự nhiên như vậy chúng sẽ không tiếp xúc với các bạn xấu, cũng không tiếp xúc với hoàn cảnh hỗn loạn.

Trưởng dưỡng thiện tâm của trẻ nhỏ

Một người gặp được bạn tốt hay là kết bạn với bạn xấu, đều có liên quan vô cùng lớn với đức hạnh của bản thân, chúng ta không được thuận theo phiền não của bản thân để tư duy lo lắng, mà là phải thuận theo lý trí, chân lý mà đối mặt. “Kinh Dịch” nói: “phương dĩ loại tụ, vật dĩ quần phân” (loài tụ theo nơi, vật sống theo bầy). Hiện tại hầu hết mọi người đều nói thành “vật dĩ loại tụ, nhân dĩ quần phân” (vật tụ theo loài, người sống theo bè), ý nghĩa chính là người thiện sẽ cùng người thiện ở cùng nhau, người ác sẽ hấp dẫn những bạn ác. Khi con cái chúng ta vô cùng thiện lương, trọng đức hạnh, tự nhiên những bạn bè chiêu cảm đến chính là bạn tốt, cho nên chúng trước hết phải nên trưởng dưỡng thiện tâm của con trẻ, điểm này là quan trọng nhất.

Cháu ngoại của tôi mới hơn ba tuổi, chị gái tôi đã bắt đầu dạy cho nó đọc “Đệ Tử Quy”, lại giảng giải “Đệ Tử Quy” cho nó hiểu. Lúc nó bốn tuổi, mẹ đưa ra ngoài giao vãng với các bạn nhỏ khác, khi nó nhìn thấy các bạn nhỏ khác nói lời ác với người khác, hoặc động thủ đánh người, thì sẽ kéo kéo mẹ mà nói: “Trẻ con không được đánh người, trẻ con không được mắng người”. Tại sao đứa trẻ bé như thế làm ra được phán đoán chính xác vậy? Bởi vì hướng dẫn nó học tập “Đệ tử quy“, nó đã biết đưọc Hiếu là đúng, Hiếu là thiện, anh em thương yêu đùm bọc, tôn kính trưởng bối là thiện; nó biết được bất hiếu, bất đễ, bất kính chính là ác; nó biết được yêu thương người là thiện, hận người là ác, trẻ nhỏ tự nhiên sẽ thiện ác phân minh.

Một người có đức hạnh, họ sẽ thường hay giữ trong lòng ý niệm thiện, họ đến hoàn cảnh “đấu náo trường” (nơi ồn náo, đấu tranh), khẳng định là toàn thân chẳng dễ chịu. Nếu như bây giờ bảo tôi đi đến vũ trường đứng nghe một phút, tôi nhất định sẽ rất khó thở, sẽ rất đau đầu, bởi vì từ trường như thế rất không tốt. “Nhập chi lan chi thất, cửu nhi bất văn kì hương” (vào trong vườn hoa lan, lâu ngày chẳng thấy mùi thơm), bạn đã tiếp nhận sự bồi dưỡng của giáo dục Thánh hiền, những gì ở trong tâm, những gì bạn làm đều là thiện, nếu đặt bạn trong một hoàn cảnh bất thiện, lập tức sẽ cảm nhận được thật không dễ chịu, tự nhiên sẽ kính nhi viễn chi, cho nên thiện ác phân minh mới có lựa chọn chính xác. Nếu như cha mẹ từ nhỏ không bồi dưỡng đức hạnh cho con cái, con cái từ nhỏ sẽ thiện ác không phân minh, đến khi lên cấp hai, cấp ba gặp được một số bạn bè không tốt, thì lập tức sẽ bị ô nhiễm. Vạn pháp do nhân duyên sinh, một người kết giao với bạn bè không tốt, nguyên nhân là ở đâu? Thiện ác không rõ ràng. Duyên là gì? Duyên là bạn ác xuất hiện, mới kết ra quả ác. Người hiện nay thường thường chỉ chú trọng vào cái duyên này, mà không tìm đến nguyên nhân thật sự. Ngay trong mấy nghìn năm lịch sử, bao nhiêu là Thánh Triết đều là ở nơi loạn thế, thế nhưng họ đều có thể làm được đứng sừng sững chẳng lay động, bởi vì trong tâm của họ thước đo làm người đều là rõ rõ ràng ràng, minh minh bạch bạch rồi. Nếu như bạn cũng để cho nền tảng đức hạnh của con cái cắm xuống chắc chắn rồi, nửa đời sau của bạn mới có thể kê cao gối mà ngủ, cho nên quy hoạch cho cuộc đời phải lo xa nghĩ rộng.

Hành hữu bất đắc, phản cầu chư kỷ (Làm có chỗ không được, quay lại cầu chính mình)

Tôi đã từng nhìn thấy một bài báo, là nói về một đứa bé phạm tội rất nặng, đồn cảnh sát gọi điện thoại thông báo về nhà cậu bé, mẹ cậu sau khi tiếp điện thoại thì đã nói trong điện thoại rằng:

– Tuyệt đối không thể là con trai tôi, không thể nào! Con trai tôi không thể làm ra loại việc này đâu.

Sau đó bà đến đồn cảnh sát, lúc còn chưa bước vào đồn cảnh sát thì vấn nghĩ: “Không thể nào, nhất định là trùng tên thôi“. Khi bà mở cửa ra, nhìn thầy ngồi ở đó đang ghi chép chính là con trai của bà, bà lập tức liền nói: “Nó cũng là bị một nhóm bạn xấu lôi kéo thôi”. Một câu nói này của bà là muốn đem trách nhiệm của con trai bà chối biến đi sạch sẽ, như vậy có đúng không? Thánh Hiền nhân dạy dỗ chúng ta: “Hành hữu bất đắc, phản cầu chư kỷ” (làm có chỗ không được, quay lại cầu chính mình), nếu như chúng ta không có thái độ như vậy, cả đời này phạm bao nhiêu lỗi cũng hoàn toàn không biết rõ, cuộc đời như vậy thật sự là sống thật chẳng xứng đáng lắm.